Laikung (Pencil) tungpan Hilhlak

Laikung (Pencil) tungpan pilna lak theih ding thu 5

TANGTHU

10/3/20232 min read

Laikung (pencil) bawlpa in a laikungte a bawl zawh mite’ zat dingin a hawm-ma iin laikung tungah thuhilhna hong nei hi. Laikung khat la iin a khut sungah hong tawi aa hih bangin hong thuhilh hi.

1. Khekhap Om Den. Na khat peuhpeuh apha hita leh asia hita leh na sep ciangin na deihlohte naphiat hang anung ah phiatna maa, pawn (mark) om den ding hi. (Tua ahih manin na sepna khatpeuh ah phiatna maa a omlo dingin kidawm den in).

2. Khialhna Bawlpha Thei. Na khat peuhpeuh nasep ciangin nakhialh khak leh nang le nang in tua khialhna na bawlphat kul aa, tua bawlphatna ding phiatna zong na tungah ompah hi. Na khel ding nang ma mawhpuak ahih lam mangngilh ngei kei in. (Khialhna in mawhna hilo aa, Khialhna te kikhel theihna in picinna hong tun ding aa, ahoih zaw dinmun ah nang hong kahto sak ding hi).

3. Sunglam Hoihna Thupi Pen. Leitung nuntakna sungah a thupi penpen in apuatham hoihnate hilo aa, na sungtawng laigil hi zaw hi. (Tua ahih manin na sung aa om lungsim, ngaihsutnate ahoih thei pen dingin kibawlpha inla, puatham hoihna lel tawh puuk-kha kei in).

4. Hatsakna leh Thuakna in Pincina Tun. Na nuntakna sungah ahoihzaw khat peuh na sep ding ciangin hong kihiam (sharpened) dinga ana nathuak kul ding hi. Ahizongin tua in apicingzaw leh ahoihzaw in hong zuun ding hi. (Nuntakna sungah haksatna, gimna leh nat le sat na thuak ciangin lungkia kei in, ahoihzaw leh ahiamzaw (sharper) septheihna a nei ding na hi aa na sepna khempeuh ah muibun in nalawhcing zaw ding hi).

5. Kiniamkhiat in Ki-ap In. A tawpna ah ahoihpen na suah theih nadingin nang hong tawi, hong zang khut ii deihna bangin hong zat theih dingin na kipiak kul ding aa ama hong makaihna na zuih kul ding hi.

(Na nuntakna sungah kua ki makaih sak na hiam? Na lawhcin gualzawhna dingin kua ki lensak aa kua ki zangsak na hiam? Sum le paai hauhna te maw? Minthanna te ki lensak maw? Nang aa dingin makai hoih na nuntakna hong len ding kua a muanhuai pen tam?)

Zeisu mah mitsuan gige inla na nuntakna ah amahmah ki lensan, ki zangsak in a deihna bangin zui le cin leitung nuntakna bek hilo a tawntung nuntakna dong ah gualzawhna hong tunpih ding aa a beitheilo minthanna lukhu khu in a tawntung gualzawhna ah na lut ding hi.